20. Sayı

Türk Metinleri - I

Yayın DönemiNisan
Yayın Yılı2026
Sayı20
Sayfa Sayısı222
Boyut17 cm x 24 cm
ISSN2757-9506

 

Sunuş

Türk Metinleri dosya konulu sayımız ile 20. sayıya ulaşmanın gururunu yaşıyoruz. Şükürler olsun Allah (c.c.) bugünleri görmeyi bizlere nasip etti. Uzun bir yolculuğun, emeğin, gayretin ve özellikle de istikrarlı çalışmanın neticesinde Çelebi dergisi bugünlere ulaştı. Her sayımızda siz kıymetli okuyucularımızın karşısına daha iyi çıkabilmek için kendimizi geliştirmeye gayret ettik. Bu gayretin karşılığında da okuyucularımızın takdirini gördük. Başlangıçta birçok kişi tarafından bir heves olarak görülen niyetimizin azim ve sebatla birleştiğinde hangi noktalara ulaşabileceğini de tecrübe etmiş olduk. Bu süreç ise bir meyvesini daha vermiş oldu: Çelebi Neşriyat.

2026 yılının Haziran ayında yayın hayatına başlayan Çelebi Neşriyat, dergimizin fikri çizgisini mütemadiyen takip eden bir yayın politikasına sahiptir. Dergimizde gerçekleştirmeye çalıştığımız Türklük Külliyatı ve Abide Şahsiyetlerimiz’i neşriyat çatısı altında daha detaylı bir şekilde gerçekleştirmek istiyoruz. Dergimizin akademik çerçevesinden taşarak neşriyat bünyesinde özellikle de edebiyat sahasında da önemli eserleri yayımlamaya hazırlanıyoruz. Temel olarak, Türk-İslâm medeniyetini merkeze alarak günümüzde fikir üretmekte zorlanan entelektüel dünyamıza bir alternatif oluşturabilmeyi hedefliyoruz. Çoğunluğunu tercüme eserlerin domine ettiği Türk yayıncılığında Türkçe telif eserlerle katkıda bulunmak istiyoruz.

Buradan Türk Metinleri dosya konulu sayımıza dönecek olursak, ilk olarak değinmemiz gereken husus, uzun soluklu bir serinin müjdesini veriyor olmamızdır. Toplamda 3 sayı/cilt olarak planladığımız Türk Metinleri dosya konusu ile Türk tarihinde kültür ve gündelik hayatımızı şekillendiren kurucu metinlere odaklanıyoruz.

Batı’da kanon olarak isimlendirilen ve Batı medeniyetinin şekillenmesinde başat rol oynayan metinler bugün sadece Batı’nın değil evrensel kanonlar haline gelmiştir. Bu durum günümüzde her alanda (sosyal medyada, sinemada, gıda endüstrisinde vb.) dolaylı da olsa bu kanonlara maruz kaldığımızı göstermektedir. Çünkü, dünyaya egemen olan endüstriler Batı ve Amerikan menşeili olduğundan maruz kalma durumumuzda şaşılacak bir bilgi olmamalıdır. Bazen bu denkleme müzik ve sinema endüstrileri ile Güney Kore, Çin ve Hindistan gibi medeniyetler de girse de Batı ve Amerikan baskınlığı kronik bir hal almış durumdadır. İlk söyleyişte komplo teorisi gibi de gelse, kabullenmek zor da olsa durum böyledir.

İçinde bulunduğumuz bu durum bizi kendi kanonlarımızdan (bizim deyimimizle "metinler"imizden) yani kültürel kodlarımızdan uzaklaştırmıştır. Bugün çocuklarımıza klasik eser adı altında çoğunlukla kendi medeniyet geleneğimize ait olmayan eserleri okutuyor olmamız, bu algının ne yönde şekillendiğini göstermektedir. Bu sebeple de, bu konuyu kavramsallaştırmak ve gündeme getirmek adına Türk-İslâm medeniyetini şekillendiren, kimliğimizi oluşturan eserleri Türk Metinleri başlığı altında işlemeye karar verdik.

Bu kavramsallaştırmayı gerçekleştirmeye çalışırken neden Türk Kitapları ya da başka bir isim değil de Türk Metinleri kavramını tercih ettik? Çünkü, kimliğimizi şekillendiren eserler sadece günümüzde alışageldiğimiz kitap şeklinde yazılmamış; taşlara, kitabelere, ağaç kabuklarına, ceylan derilerine, kağıtlara yazılmış ya da sözlü gelenekte dilden dile aktarılmıştır. Orhun Yazıtları, Türk kimliği için ne kadar önemliyse Kutadgu Bilig’de, Mevlid’de, manilerde, türkülerde o kadar önemlidir. Buradan hareketle şunu söyleyebiliriz: Türk Metinleri kimliğimizi şekillendiren yazılı belgeyi ve sözlü gelenek hafızasını bünyesinde barındırmaktadır.

Her sayımızda olduğu gibi bu sayımızda da uzun bir teşekkür listesine sahibiz. Öncelikle Türk Metinleri dosya konulu sayımızın hazırlığına başladığımız ilk günden itibaren öneri ve düşüncelerini bizden esirgemeyen ve aynı zamanda çok önemli bir röportaj ile bu sayımıza katkı sağlayan Prof. Dr. Bilal Kemikli’ye hassaten teşekkür ederiz. Türk Metinleri dosya konulu sayımıza yazıları ve düşünceleriyle katkı sunan; Hayati Bice’ye, Prof. Dr. Ahmet Taşağıl’a, Prof. Dr. Vahit Türk’e, Prof. Dr. Ali Yılmaz’a, Prof. Dr. Mevlüt Uyanık’a, Muhammed Alp Turan Gezer’e, Emine Bağcı’ya, Murat Kağan Atalay’a, Eda Yılmaz’a, Seda Ulusoylu’ya, Gamze Koca’ya, Başak Derin’e ve Türkan Alpay’a en kalbi hürmetlerimizle teşekkür ederiz.

Ali GEZGİNCİ
Çelebi Dergisi İmtiyaz Sahibi

20. Sayı

Dergi İçeriği

 
Sunuş 5
Prof. Dr. Ahmet Taşağıl
Avrasya Bozkırlarında Türkçe Metinlerin Türk Tarihine Katkıları 9
Söyleşi: Çelebi Dergisi
Kurucu Metinler Üzerine Prof. Dr. Bilal Kemikli İle Söyleşi 15
Muhammed Alp Turan Gezer
 Türk Mitolojisi'nde Yaratılış ve Kozmos Tasavvuru 39
Emine Bağcı
 Sözlü Hafızadan Yazılı Geleneğe: Oğuz Kağan Destanı'nın Teşekkülü ve Türk Edebiyatı ile Kültür Tarihindeki Yeri 55
Murat Kağan Atalay
 Taşların Ebedî Tanıklığı: Köktürk Kağanlığı ve Orhun Yazıtları Üzerine Bir İnceleme 69
Eda Yılmaz  Dede Korkut Oğuznâmeleri: Dil, Üslup, Yapı ve Kültürel Değerler Açısından Bir İnceleme 79
Seda Ulusoylu  Türk Dünyasının Kültürel Mirası Manas Destanı: Sözlü Anlatı Geleneği, Rivayetleri ve UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Süreci 91
Söyleşi: Çelebi Dergisi  Ahmet Yesevi ve Divan-ı Hikmet Üzerine Hayati Bice ile Söyleşi 103
Söyleşi: Çelebi Dergisi  Ali Şir Nevâyî ve Mahbûbu'lKulûb Üzerine Prof. Dr. Vahit Türk ile Söyleşi 137
Gamze Koca
 Codex Cumanicus'un Türk Dili ve Kültürü Açısından Değerlendirilmesi 149
Prof. Dr. Ali Yılmaz
 Hacı Bektaş-ı Veli ve Makâlât 161
Prof. Dr. Mevlüt Uyanık
 Kurucu Akıl ve Mutlak İktidarın Ontolojisi: Tüzükât-ı Timur'un Eleştirel Analizi 181
Başak Derin
 Fuzuli'nin Türkçe Divanı'nın Türk Edebiyatındaki Önemi 199
Türkan Alpay
 Cenap Şehabettin'in Elhân-ı Şitâ Şiiri Üzerine Bir Değerlendirme 209